Proxy Nedir? Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?
Proxy, cihazınız ile internet arasına yerleşerek isteklerinizi sizin adınıza ileten ve böylece IP adresinizin karşı tarafa görünmesini engelleyen bir aracı sunucu olarak tanımlanıyor.

Proxy, cihazınız ile internet arasına yerleşerek isteklerinizi sizin adınıza ileten ve böylece IP adresinizin karşı tarafa görünmesini engelleyen bir aracı sunucu olarak tanımlanıyor. Doğru kurgulandığında erişim kontrolü ve performans tarafında işinizi kolaylaştırabilen bu yapı, kimin işlettiği bilinmeyen ücretsiz servisler üzerinden kullanıldığında ise verilerinizi korumak yerine riske açık hale getirebiliyor.
Proxy Nasıl Çalışır?
Bir web sayfasını açtığınızda cihazınız ilgili siteye bir istek gönderiyor ve site, bu isteğin hangi IP adresinden geldiğini görerek yanıtını o adrese iletiyor. Araya bir proxy sunucusu girdiğinde ise istek önce proxy’ye ulaşıyor, proxy bu isteği kendi IP adresiyle hedef siteye aktarıyor ve aldığı yanıtı size geri gönderiyor; dolayısıyla karşı taraf sizi değil, proxy sunucusunu ziyaretçi olarak görüyor.
Bu aracılık rolü sayesinde trafik kayıt altına alınabiliyor, filtrelenebiliyor veya önbelleğe alınarak daha hızlı sunulabiliyor; ancak aynı özellik proxy’yi işleten tarafın trafiğinizi izleyebilmesi anlamına da geldiği için, hangi proxy’ye güvendiğiniz büyük önem taşıyor.
Proxy Türleri Nelerdir?
| Proxy türü | Nasıl çalışıyor? | Nerede kullanılıyor? |
| İleri (forward) proxy | Kullanıcıların çıkış trafiğini kendi üzerinden internete taşıyor | Kurum içi erişim kontrolü ve içerik filtreleme |
| Ters (reverse) proxy | Gelen istekleri karşılayıp arkadaki sunuculara dağıtıyor | Yük dengeleme ve web sunucularının gizlenmesi |
| Şeffaf (transparent) proxy | Kullanıcı cihazında ayar gerektirmeden trafiği araya alıyor | Misafir Wi-Fi ağları ve kurumsal ağlar |
| Anonim web proxy | Tarayıcı üzerinden IP adresini gizleyerek bağlantı kuruyor | Bireysel ve tek seferlik kullanım |
| Konut (residential) proxy | Trafiği gerçek ev kullanıcılarının IP adresleri üzerinden yönlendiriyor | Veri toplama, reklam doğrulama |
Kurumsal tarafta klasik proxy sunucularının yerini giderek bulut üzerinden sunulan güvenli web ağ geçitleri alıyor ve Secure Web Gateway (SWG) yaklaşımı sayesinde çalışanlarınız ofiste, evde ya da şubede olsun, web trafiği aynı URL ve kategori bazlı politikalardan geçirilerek denetlenebiliyor.
Proxy Ne İşe Yarar, Ne İçin Kullanılır?
Proxy kullanımının arkasında bireysel gizlilikten kurumsal güvenliğe uzanan farklı motivasyonlar yer alıyor ve en yaygın senaryolar şu şekilde sıralanabiliyor:
- İnternette gezinirken IP adresinin ve yaklaşık konum bilgisinin ziyaret edilen sitelerden gizlenmesi
- Kurum ağından çıkan web trafiğinin tek noktadan izlenmesi ve kayıt altına alınması
- İş dışı veya zararlı içeriklere erişimin kullanıcı ve grup bazında sınırlandırılması
- Sık erişilen içeriklerin önbelleğe alınarak bant genişliğinin daha verimli kullanılması
Öte yandan çalışanların kurumsal filtreleri aşmak amacıyla kişisel proxy servislerine yönelmesi, BT ekibinin göremediği bir trafik kanalı oluşturduğu için hem güvenlik hem de yasal sorumluluk açısından dikkatle ele alınması gereken bir tablo ortaya çıkarıyor.
Ücretsiz ve Ücretli Proxy Sunucuları Güvenli mi?
Ücretsiz proxy servisleri kurulum ve ödeme gerektirmediği için cazip görünse de, bu sunucuları kimin hangi amaçla işlettiği çoğu zaman bilinmiyor. NDSS Sempozyumu bünyesindeki MADWeb 2024 çalıştayında yayımlanan ve 30 ay boyunca 640.600’den fazla ücretsiz proxy’yi izleyen akademik çalışmada, sunucuların yalnızca %34,5’inin testler sırasında en az bir kez erişilebilir olduğu, 16.923 proxy’nin ise üzerinden geçen içeriği değiştirdiği tespit edildi.
Ücretli servisler daha kararlı bir bağlantı sunsa da risk tümüyle ortadan kalkmıyor; Google Tehdit İstihbarat Grubu, Ocak 2026’da dünyanın en büyük konut proxy ağlarından biri olarak tanımladığı IPIDEA’ya yönelik operasyonunda, bu ağın yalnızca yedi günlük bir dönemde 550’den fazla tehdit grubu tarafından kullanıldığını ve çoğu zaman kullanıcıya açıkça bildirilmeden uygulamalara gömülen yazılım kitleri aracılığıyla milyonlarca tüketici cihazının ağa dahil edildiğini açıkladı.
Böyle bir ortamda çalışanlarınızın kurumsal cihazlardan denetimsiz proxy servislerine bağlanması, kimlik bilgilerinin ve müşteri verilerinin üçüncü tarafların eline geçmesine zemin hazırlayabiliyor; kategori bazlı çalışan web ve uygulama filtreleme çözümleri ise riskli olarak değerlendirdiğiniz bu servislere erişimi kurum genelinde tek merkezden yönetmenize imkân tanıyor.
Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?
Kurumunuzun BT ekibi tarafından size iletilen bir proxy adresi ve port bilgisi bulunuyorsa, güncel işletim sistemleri ve tarayıcılarda bu bilgileri aşağıdaki adımlarla tanımlayabiliyorsunuz:
- Windows 11: Ayarlar > Ağ ve İnternet > Ara sunucu yolunu izleyerek elle kurulum bölümünü açıp adres ve port bilgisini girdikten sonra kaydedebiliyorsunuz.
- Google Chrome ve Microsoft Edge: Her iki tarayıcı da işletim sisteminin proxy ayarlarını kullandığı için Ayarlar > Sistem altındaki proxy bağlantısı sizi doğrudan Windows ekranına yönlendiriyor.
- Mozilla Firefox: Ayarlar > Genel > Ağ Ayarları bölümündeki “Ayarlar” düğmesine tıklayıp “Vekil sunucuyu elle ayarla” seçeneğiyle tarayıcıya özel bir tanım yapabiliyorsunuz.
- macOS: Sistem Ayarları > Ağ üzerinden bağlı olduğunuz ağı seçip “Ayrıntılar” ekranındaki “Proxy’ler” sekmesinden ilgili protokolü etkinleştirebiliyorsunuz.
Onlarca cihazda bu ayarları tek tek yapmak sürdürülebilir olmadığından, SASE mimarisi içinde sunulan bulut tabanlı politikalar sayesinde merkezi panelden belirlediğiniz web erişim kurallarını tüm lokasyonlara aynı anda uygulamak mümkün hale geliyor.
Proxy ve VPN Arasındaki Fark Nedir?
Proxy ve VPN çoğu zaman birbirinin alternatifi gibi anılsa da koruma kapsamları belirgin şekilde ayrışıyor; kimlik ve cihaz doğrulamasını merkeze alan ZTNA ise kurumsal erişimde üçüncü bir model olarak öne çıkıyor.
| Özellik | Proxy | VPN | ZTNA |
| Şifreleme | Çoğu zaman yok ya da sınırlı | Tüm trafik şifreleniyor | Uygulama bazında şifreli bağlantı |
| Kapsam | Tarayıcı veya tek uygulama | Cihazın tüm trafiği | Yalnızca yetki verilen uygulamalar |
| Kimlik ve cihaz doğrulama | Genellikle bulunmuyor | Bağlantı anında yapılıyor | Oturum boyunca sürdürülüyor |
| Erişim genişliği | Proxy’nin izin verdiği siteler | Çoğunlukla ağın tamamı | En az yetki prensibi |
Hibrit çalışan ekiplerde kullanıcı kimliğini, cihaz durumunu ve erişim bağlamını birlikte değerlendiren sıfır güven (ZTNA) yaklaşımı sayesinde çalışanlarınız yalnızca yetkili oldukları uygulamalara ulaşabiliyor ve ele geçirilmiş bir hesabın ağ içinde yayılma alanı ciddi ölçüde daralıyor.
Türkiye’deki İşletmeler İçin Proxy Neden Tek Başına Yeterli Değil?
BTK kaynaklı verilere göre Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) koordinasyonundaki ekipler, 2025 yılı sonu itibarıyla 101 bin 500’den fazla zararlı bağlantıyı tespit ederek erişime kapattı; Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı’nın paylaştığı bilgilere göre Kurum’a kuruluşundan bu yana iletilen veri ihlal bildirimi sayısı ise 1.917’ye ulaştı. Bu tablo, web kaynaklı tehditlerin Türkiye’deki işletmeler için ne kadar güncel bir risk oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Yasal boyut da en az güvenlik kadar belirleyici oluyor; çalışanlarına veya misafirlerine internet erişimi sunan işletmeler 5651 sayılı Kanun kapsamında toplu kullanım sağlayıcı sayılıyor ve İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik erişim kayıtlarının iki yıl süreyle saklanmasını zorunlu tutuyor. Ağınızdaki kullanıcıların denetimsiz proxy servisleri üzerinden internete çıkması bu kayıtların anlamını zayıflatabildiği için, 5651 sayılı Kanun’a uygun loglama ile web erişim politikalarını birlikte ele almak daha sağlıklı bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Teknolojik gelişmelerle birlikte tehditler de sürekli değişiyor ve gelişiyor; bu nedenle güvenlik sistemlerinizin de bu değişime göre aksiyon alabilmesi gerekir. Berqnet merkezi yönetim, gelişmiş tehdit önleme ve esnek mimarileriyle web erişim güvenliğini daha etkin ve sürdürülebilir hale getirir.
Kaynakça
- Free Proxies Unmasked: A Vulnerability and Longitudinal Analysis of Free Proxy Services (MADWeb 2024)
- Google Threat Intelligence Group – Disrupting the World’s Largest Residential Proxy Network
- Takvim – SOME’ler 2025’te 101 bin siber tehdidi engelledi (BTK/USOM verileri)
- Hürriyet Bigpara – KVKK bugüne kadar 56 bini aşkın başvuruyu sonuçlandırdı
Sıkça Sorulan Sorular
En çok okunanlar





