Zero Trust’ın Evrimi: Adaptive Zero Trust Neden Güvenliğin Geleceğidir?
Adaptive Zero Trust yaklaşımı, statik güvenlik politikaları yerine kullanıcı davranışı, cihaz durumu ve bağlamsal verileri sürekli analiz ederek dinamik erişim kontrolü sağlar. Bu sayede değişen tehdit ortamına gerçek zamanlı uyum sağlayan, daha esnek ve proaktif bir güvenlik modeli sunar.
Zero Trust’ın Evrimi
Zero Trust artık yalnızca bir kavram değil, modern siber güvenlik stratejilerinin temel bir parçası. Çevre temelli güvenlik modellerinin sınırlamalarını aşmak amacıyla ortaya çıkan Zero Trust, “asla güvenme, her zaman doğrula” prensibine dayanıyor. ZTNA yaklaşımında doğrulama genellikle belirli ve önceden tanımlanmış kontrol noktalarında gerçekleştiriliyor. Ancak tehditlerin sürekli evrildiği günümüz dünyasında bu model tek başına yeterli değildir.
Bu noktada Adaptive Zero Trust devreye girer. Adaptive ZTNA; kullanıcı davranışlarını, cihaz sağlığını ve çevresel faktörleri gerçek zamanlı ve sürekli olarak izler. Böylece güven statik kalmaz; erişim öncesinde, erişim sırasında ve sonrasında sürekli korunur.
Berqnet Adaptive Zero Trust bu yaklaşımın bir sonraki evrimini temsil eder. Sürekli doğrulama, politika uygulama ve ölçeklenebilir risk azaltma kabiliyeti sunar. Bu yazıda Adaptive ZTNA’nın geleneksel VPN ve statik ZTNA modellerinden nasıl ayrıştığını ve işletmeler için nasıl daha güçlü bir güvenlik katmanı sağladığını inceleyeceğiz.
Adaptive Zero Trust’ın Mimari Katmanları
Berqnet Adaptive ZTNA, kullanıcıları, cihazları ve oturumları sürekli doğrulamak üzere birden fazla katmanda çalışır.
Oturum Açma Politikaları
Davranışsal ve bağlamsal kontroller kapsamında kullanıcı davranışları, coğrafi konum ve IP itibarı gibi faktörler erişim verilmeden önce analiz edilir.
İmkansız seyahat senaryosunda, kısa süre içinde farklı ülkelerden giriş tespit edilirse ek kimlik doğrulama tetiklenir.
İhlal kontrollerinde sistem, entegre tehdit istihbaratı ve kimlik risk sinyallerini kullanarak kullanıcı veya cihazın bilinen bir veri ihlali ile ilişkili olup olmadığını doğrular.
Erişim Politikaları
Sürekli cihaz duruşu kontrolü ile antivirüs, firewall, disk şifreleme ve işletim sistemi sürümü doğrulanır.
Bağlama duyarlı erişim kontrolü ile kullanıcı konumu ve cihaz duruşuna göre erişim dinamik olarak ayarlanır.
Sürekli Oturum İzleme
Davranışsal risk tespiti ile IP, coğrafi konum ve oturum aktiviteleri analiz edilerek risk seviyesi hesaplanır.
Durum sapması tespit edildiğinde önceden tanımlı güvenlik aksiyonları otomatik olarak devreye alınır.
Risk Motoru ve Yanıt Mekanizması
Otomatik aksiyonlar kapsamında riskli davranış algılandığında sistem oturumu sonlandırabilir, MFA zorunlu kılabilir veya cihazı etiketleyebilir.
Dinamik yanıt mekanizması sayesinde risk seviyesi değiştikçe güvenlik önlemleri de uyarlanır.
Entegrasyon Ekosistemi
Berqnet Adaptive ZTNA, hem Berqnet SASE platformu hem de üçüncü taraf güvenlik çözümleriyle entegre çalışır ve birleşik bir güvenlik ekosistemi oluşturur.
Endpoint Protection Entegrasyonu (EPP)
Adaptive ZTNA; Bitdefender, Heimdal, SentinelOne ve Microsoft Defender gibi EPP çözümlerinden sürekli cihaz telemetrisi alır. Bu veriler risk motoruna aktarılır ve cihaz sağlığına göre erişim kararı verilir.
Webhook ile Harici Sistemlere Veri Aktarımı
Olay verileri, iç güvenlik araçlarına webhook aracılığıyla iletilebilir.
Adaptive ZTNA Örnek Senaryolar
1. Oturum Sırasında Antivirüsün Kapatılması
Bir çalışan tüm güvenlik kontrolleri aktif şekilde oturum başlatır. Oturum sırasında antivirüs yazılımı kapatılır. Adaptive ZTNA cihaz duruşundaki değişikliği gerçek zamanlı olarak tespit eder. Sistem cihazı etiketler ve MSP’ye uyarı gönderir. Bu otomatik aksiyon, potansiyel tehditlerin cihazdaki zafiyetten yararlanmasını engeller.
2. Olağan Dışı Konumdan Giriş
Bir çalışan normal çalışma saatlerinde beklenen konumundan giriş yapar. Bir saat sonra aynı kullanıcı farklı bir ülkeden giriş yapar. Bu imkansız seyahat senaryosu olarak değerlendirilir. Adaptive ZTNA anında MFA tetikler ve kimlik doğrulanana kadar erişimi sınırlar. Böylece yetkisiz erişim, sistemle etkileşim başlamadan engellenmiş olur.
Teknik Karşılaştırma: Adaptive Zero Trust ve Geleneksel Modeller
| Yetkinlik | VPN | Statik ZTNA | Berqnet Adaptive ZTNA |
| Güven Doğrulama | Tek seferlik giriş | Önceden tanımlı kontrol noktaları | Oturum boyunca sürekli doğrulama |
| Yanıt Mekanizması | Manuel müdahale | Sınırlı aksiyon | Gerçek zamanlı otomatik aksiyon |
| Cihaz Kontrolü | Yok | Bağlantı anında temel kontrol | Sürekli entegre kontrol |
| Davranış Analizi | Yok | Kısmi analiz | Gerçek zamanlı adaptif analiz |
| Uyumluluk ve Raporlama | Sınırlı log | Temel raporlama | Sürekli ve otomatik raporlama |
Adaptive ZTNA Öne Çıkan Noktaları
Adaptive ZTNA, geleneksel VPN ve birçok statik ZTNA yaklaşımına kıyasla önemli bir ilerleme sunar. Kullanıcıları, cihazları ve aktif oturumları sürekli olarak doğrulayarak önceden tanımlanmış ve tek seferlik güven kontrollerinin yarattığı boşlukları ortadan kaldırır. Böylece güvenlik yalnızca erişim anında değil, oturumun tamamı boyunca korunur. Bu dinamik ve otomatik yapı, daha güvenli, daha esnek ve ölçeklenebilir bir çözüm sunma imkanı sağlar.
Adaptive ZTNA Başlıca Avantajları
Otomatik risk yanıtı Sürekli izleme ve gerçek zamanlı aksiyon mekanizmaları sayesinde güvenlik riskleri manuel müdahaleye gerek kalmadan anında azaltılır.
Webhook entegrasyonu Adaptive ZTNA, Berqnet SASE ile yerel olarak entegre çalışır ve olay verilerini diğer kritik güvenlik sistemlerine aktararak bütünleşik bir güvenlik ekosistemi oluşturur.
Adaptive ZTNA, Zero Trust yaklaşımının bir sonraki aşamasını temsil eder. Riskin gerçekleşmesini beklemez; risk ortaya çıktığı anda algılar ve anında aksiyon alır.
